Σημασίες καὶ σκάνδαλα της πλατωνικής Πολιτείας
Ἄχαρη ἡ σκληρότητα πρὸς ἀφελεῖς ἐφευρέτες αὐταρχισμῶν τῆς πλατωνικῆς Πολιτείας, ὅταν διανοούμενοι ἰδιαιτέρως εὐφυεῖς, ὅπως ὁ Κὰρλ Πόππερ, δὲν διέφυγαν τὸν κίνδυνο. Πρόβλημα δημιουργεῖ ἀκριβῶς ἡ ἀνεπάρκεια τῆς εὐφυΐας, ὅταν ζητούμενο εἶναι προηγουμένως ἡ βιωματικὴ μετοχὴ στὸν ἀρχαῖο ἑλληνικὸ κόσμο, κι ἔπειτα, σὲ ὅλους τοὺς βαθμοὺς τῆς ἔρευνας, συνεχὴς αὐτοσυγκράτηση στὴν μεγάλη εἰκόνα, ποὺ σημαίνει ἐπίσης νὰ μήν ἐρευνᾶμε τὴν Πολιτεία ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο γιὰ τὸ μόνο, ἀλλὰ ὑπὸ τὸ φῶς καὶ τῶν ὑπολοίπων ἔργων τοῦ Πλάτωνα, ἀπ’ ὅπου συνάγεται ἀναμφίβολος ὁ συμβολικὸς χαρακτήρας της. .. .....
Ἑνότητα: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | 18-01-2010 |Ο Πόππερ και η μεταφυσική της ιστορίας
Ὅπως εἴδαμε στὸ προηγούμενο σημείωμα, γιὰ τὸν Πόππερ ἡ δημοκρατία εἶναι σχετικῶς προτιμότερη, ἐπειδὴ μειώνει τὴν βία καὶ προάγει τὴν συζήτηση τῶν πολιτικῶν πραγμάτων. Εἶναι ὅμως αὐτὲς οἱ κύριες ἀξιώσεις μιᾶς κοινωνίας; Ἴσως ναί, κατὰ περιόδους καὶ ἐποχές, ὅμως ὄχι μόνιμα. Καμμιά σύμβαση, οὔτε κἂν ἡ πιὸ δίκαιη, δὲν μπορεῖ νὰ καλύψει τὸν ἄνθρωπο πλήρως, ἐφόσον θεμελιώνει τὶς σχέσεις του στὴν καχυποψία καὶ τὸν ὑπολογισμό. Ἡ ἐμπιστοσύνη καὶ αὐθορμησία εἶναι πιὸ κύριες καὶ ἐσωτερικὲς δυνάμεις, ὥστε κάθε ὄφελος ποὺ προκύπτει ἀπὸ τὴν καταπίεσή τους δὲν ἱκανοποιεῖ παρὰ μόνο προσωρινά... .....
Ἑνότητα: ΙΣΤΟΡΙΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | 10-05-2009 |Πολιτείες της βίας
Διαβάζοντας τὴν Ἀνοιχτὴ Κοινωνία καὶ τοὺς Ἐχθρούς της, ἔργο σημαντικό, ἔστω μόνο γιὰ τὴν ἐσφαλμένη ἀλλὰ χρήσιμη κριτικὴ στὸν Πλάτωνα τὴν ὁποία περιέχει, ἐντοπίζουμε συμπυκνωμένο τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖο ἀπασχολεῖ τὸν Πόππερ στὴν ἑξῆς φράση: «μόνον ἡ δημοκρατία παρέχει ἕνα θεσμικὸ πλαίσιο τέτοιο ποὺ νὰ ἐπιτρέπει τὴν χωρὶς βίαια μέσα μεταρρύθμιση, καί, ἔτσι, τὴ χρήση τοῦ λόγου στὰ πολιτικὰ ζητήματα» (τ. 1, σ. 40). Σκοπὸς ἡ συλλογικὴ διαμόρφωση τῆς πολιτείας μέσα ἀπὸ τὴν συζήτηση καὶ ὄχι μέσα ἀπὸ τὴν βία, τὸν δὲ σκοπὸ ὑπηρετεῖ μᾶλλον ἡ δημοκρατία, πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς ὁποίας συγγράφει ὁ Πόππερ τὸ βιβλίο του καὶ προσκαλεῖ καθένα ποὺ συμμερίζεται τὸν ἴδιο σκοπὸ νὰ προασπίζεται τὴν δημοκρατία... .....
Ἑνότητα: ΙΣΤΟΡΙΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | 09-05-2009 |
