Ένα σημείωμα για τους Ψαλμούς του Δαυΐδ
Ἄλλο βιβλίο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης δὲν ἀγάπησε ἡ Ἐκκλησία ὅσο τοὺς Ψαλμούς. Ὁ Παν. Σιμωτᾶς θυμίζει πὼς “οἱ πιστοὶ ἀπομνημόνευαν τοὺς Ψαλμοὺς μὲ δική τους πρωτοβουλία, ὅπως βεβαιώνουν ὁ Μ. Βασίλειος (Patrologia Graeca 29.212), ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος (PG 56.57), ὁ Γρηγόριος Νύσσης (PG 44.440), κ.ἄ. Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος μάλιστα ἀναφέρει ὅτι, ἐνῶ πολλοὶ δὲν γνώριζαν οὔτε κἂν τὰ ὀνόματα τῶν ἄλλων βιβλίων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἀπεστήθιζαν καὶ ἀπήγγελλαν τοὺς Ψαλμούς (PG 56.57). Τὴν ἀρχαία αὐτὴ συνήθεια βλέπουμε νὰ συνεχίζεται μέχρι τῶν χρόνων τοῦ ‘κρυφοῦ σχολειοῦ’. Τέλος ἀξίζει νὰ θυμηθοῦμε πὼς τὸ βιβλίο τῶν Ψαλμῶν εἶναι τὸ μόνο μὲ τὸ ὁποῖο ἀσχολήθηκαν τόσο πολὺ οἱ νεοέλληνες λόγιοι” (ΘΗΕ 12.457 “Ψαλμῶν, βίβλος”)... .....
Ἑνότητα: ΓΛΩΣΣΑ, ΕΚΚΛΗΣΙΑ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΙΔΕΙΑ | 25-07-2011 |Ποίηση και κριτική σκέψη – ένα σημείωμα
Ὑπάρχει μιὰ γνώμη, πὼς οἱ ποιητὲς ἐπικαλύπτουν ἀσκόπως μὲ γλωσσικὰ τεχνάσματα ‘ἁπλὲς ἰδέες’, μάταια ταλαιπωρῶντας τὸν ἀναγνώστη, ἀντὶ νὰ ἀνακοινώνουν τὶς ἀπόψεις τους σὲ πεζὸ καθημερινὸ λόγο... .....
Ἑνότητα: ΓΛΩΣΣΑ, ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ, ΠΑΙΔΕΙΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | 02-11-2010 |Περί ποιητικής αντιθέσεις Πλάτωνος και Αριστοτέλους
Ἄλλο ἕνα σημείωμα ποὺ προοριζόταν γιὰ ἐδῶ, ὅμως ἡ ἔκτασή του τὸ ὁδήγησε στὶς κεντρικὲς σελίδες τοῦ Ἔλλοπου. Προσπαθῶ νὰ καταλάβω ὅ,τι παρουσιάζεται ὡς παράδοξη καὶ πλήρης ἀντίθεση στὸν τρόπο ποὺ ὁ Πλάτων καὶ ὁ Ἀριστοτέλης ἀντιμετωπίζουν τὴν αἰσθητικὴ δημιουργία. Πέρα ἀπὸ τὸ αὐτονόητο ἐνδιαφέρον τῆς ἴδιας τῆς ἀρχικῆς ἀφορμῆς της, ἡ συζήτηση ἀπέκτησε τὴν κύρια σημασία της ὅπως ἄρχισε νὰ ἀνιχνεύει τὸ πέρασμα πρὸς τὴν Ὁδὸ ποὺ καταργεῖ τὴν μετριότητα... .....
Ἑνότητα: ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ, ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ, ΜΟΥΣΙΚΗ, ΠΑΙΔΕΙΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | 16-03-2010 |Οι Μορφές και ο Ρίλκε
Κάθε ποιητὴς ἀγάπησε τὶς μορφές, καὶ ποιός περισσότερο ἀπὸ τὸν Ρίλκε; Βλέποντας τὰ πράγματα – ὅσα καθημερινὰ καὶ φτωχά, ὅσα ἔνδοξα, τὰ ἁπτὰ ὅσο καὶ τὶς ἔννοιες – γέμιζε μὲ τὴν φλόγα του ὅλα ὣς τὸ βάθος του καὶ τὰ δημιουργοῦσε ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τόσο φυσικά, ὅσο δὲν εἶχαν ὑπάρξει ποτὲ ἀπὸ μόνα τους. Γι’ αὐτὸ στάθηκα μὲ ἀπορία, μήπως καταλάβω τὸν ὕμνο του στὴν ἀπουσία τῶν μορφῶν, ὅταν ἄκουσα νὰ λέει, «Ἐσύ σκοτάδι, ποὺ ἀπὸ σένα ἔρχομαι, σ’ ἀγαπῶ περισσότερο κι ἀπὸ τὴ φλόγα»... .....
Ἑνότητα: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ, ΠΑΙΔΕΙΑ | 15-01-2010 |Η ένταση του σημερινού μας διχασμού
Ποιά εἶναι λοιπὸν σήμερα ἡ ἔνταση τοῦ ἐθνικοῦ μας διχασμοῦ ἀνάμεσα στὴν ἀρχαιότητα καὶ τὸ Βυζάντιο; Μὲ ποιά κριτήρια θὰ μπορούσαμε νὰ τὴν μετρήσουμε; Ἡ Ἀγγελικὴ Λαΐου γράφει ὅτι «ὑπάρχει μιὰ βαθύτατα ἀρνητικὴ θεώρηση τοῦ Βυζαντίου, ὄχι ἀπὸ τοὺς εἰδικούς, ἀλλὰ ἀπὸ σημαντικὸ μέρος τοῦ μορφωμένου κοινοῦ» (βλ. «Ἕνας ἄνθρωπος ποὺ ποτὲ δὲν βαρέθηκε», εἰς The New Griffon – Ἀφιέρωμα στὸν Σὲρ Στῆβεν Ράνσιμαν). Ἂν εἰδικοὶ εἶναι οἱ ἱστορικοὶ τοῦ Βυζαντίου, αὐτὸ ἀληθεύει, βεβαιότατα γιὰ τοὺς μεγάλους ἱστορικούς μας, Παπαρρηγόπουλο, Ζακυθηνό, Βακαλόπουλο.., ὅμως ἐν γένει ἡ πανεπιστημιακή μας διανόηση ἔχει ἀρκετὰ ἀρνητικὴ στάση πρὸς τὸ Βυζάντιο, ὥστε τὸ «σημαντικὸ μέρος τοῦ μορφωμένου κοινοῦ» δὲν περιλαμβάνει μόνο τὸν μέσο μορφωμένο, ἀλλὰ καὶ τὸν μέσο ἀκαδημαϊκό... .....
Ἑνότητα: ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΙΔΕΙΑ | 15-05-2009 |
