Κώστας Παπαϊωάννου, Τί είναι ο Ουμανισμός
Αποσπάσματα από το έργο του Κ. Παπαϊωάννου, Τέχνη και Πολιτισμός στην Αρχαία Ελλάδα.
–
Από την Αναγέννηση και μετά, δεν μπορούμε πια να σκεφτούμε το σύμπαν ως ένα δομημένο και συνεκτικό όλον. Ο κόσμος φέρνει μέσα του μια δυαδικότητα που τίποτα δεν μπορεί να την υπερβεί: ο κόσμος των πραγμάτων και ο κόσμος του πνεύματος εμφανίζονται ως οι δύο πόλοι μιας πραγματικότητας για τους οποίους ήδη ο Ζαν Μαιρ (Jean Mair), στα τέλη του 15ου αιώνα, έλεγε πως non facientia unum [δεν συναποτελούν ενότητα]. Το είναι της φύσης αποτελεί στο εξής αντικείμενο παράστασης, επιστημονικής γνώσης και τεχνικής εκμετάλλευσης. Το είναι του ανθρώπου τίθεται ως υποκείμενο απέναντι στον κόσμο ο οποίος γίνεται πλέον αντιληπτός ως ένα σύστημα αντικειμένων ουσιαστικά ξένο προς τον άνθρωπο, «βουβό» σε ό,τι αφορά τον ύστατο προορισμό του... .....
Συμεών και Μότσαρτ
Ἐχοντας διαπιστώσει τὴν διάκριση μεταξὺ κοινωνίας καὶ ἰσορροπίας δυνάμεων, χρειάζεται νὰ σκεφτοῦμε γιατί δημιουργεῖ κοινωνία ὁ Συμεών, ἀλλὰ ὄχι ὁ Μότσαρτ. Προσέχοντας τὴν ἱστορία, εἴδαμε ὅτι αὐτὸ συμβαίνει, ὅμως δὲν μάθαμε ἀκόμη τὸν λόγο γιὰ τὸν ὁποῖο δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ συμβαίνει. Ἔχει σημασία ὁ λόγος, ὥστε ὅσοι διατηροῦμε ἔστω ἴχνος ἐλπίδας περὶ ἐνισχύσεως κοινωνίας διὰ τῶν Μότσαρτ, Γκαῖτε ἢ Ντοστογιέφσκυ, νὰ στραφοῦμε σὲ κάτι πιὸ πραγματικό, ἄν συνεχίζουμε νὰ θέλουμε κοινωνία, καὶ νὰ μή σπαταλᾶμε δυνάμεις εἰρωνικὰ σὲ ἄσχετους καὶ ἀντίθετους σκοπούς. Ἔχει σημασία ὁ λόγος, καὶ δὲν εἶναι δυσεύρευτος... .....
Ἑνότητα: ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ, ΕΚΚΛΗΣΙΑ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΙΔΕΙΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | 31-03-2010 |Οδός του Συμβιβασμού, και οδός της Κοινωνίας
Καλοπροαίρετα μερικοὶ ἐλπίζουν σὲ βελτιώσεις τῆς κοινωνίας μας διὰ καλλιτεχνικῶν ἐκδηλώσεων, κλπ., ἀγνοῶντας ὅτι ἂν βρισκόταν ἐκεῖ διέξοδος, θὰ εἶχε φανερωθεῖ πρὸ πολλοῦ, ἢ δὲν θὰ εἶχε κὰν προκύψει ἀδιέξοδο. Πρῶτο βῆμα γιὰ νὰ ἔχουμε ἔγκυρη εἰκόνα τῆς κατάστασης, εἶναι νὰ συνειδητοποιήσουμε πὼς ἡ σημερινὴ ἀποτυχία μας δὲν ὀφείλεται στὴν λιγώτερη ἐπαφὴ μὲ τὰ ἔργα τέχνης: ἡ ἀποτυχία μας εἶναι ἡ ἀποτυχία τοῦ Ὅμηρου, εἶναι ἡ ἀποτυχία τοῦ Αἰσχύλου καὶ τοῦ Καβάφη… – οἱ ἴδιοι αὐτοί, στοὺς ὁποίους μερικοὶ ἐλπίζουν γιὰ νὰ μᾶς ‘καλλιεργήσουν’ καὶ ‘ἐξυψώσουν’, οἱ ἴδιοι ἀπέτυχαν, ὥστε δὲν πρόκειται νὰ φθάσουμε σὲ ὑγεία ζητῶντας γιατρὸ ἐκεῖ ἀκριβῶς ὅπου ἡ ἀπουσία του ἔχει ἀποδειχθεῖ... .....
Ἑνότητα: ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ, ΕΚΚΛΗΣΙΑ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΙΔΕΙΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | 31-03-2010 |
