Ο κόσμος των μορφών, και η Γερμανία

Σελ: 1 2 3 4

Τὸ δέντρο ἔχει μέρη, σχέσεις ποὺ συνδέουν τὰ μέρη, ἐξέλιξη στὸν χρόνο, ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ὁποιαδήποτε ἀλλὰ ἀκολουθεῖ κάποιους νόμους καὶ συμβαίνει σὲ μία τάξη. Δὲν μποροῦμε νὰ ἀμφισβητήσουμε ὅτι, ἀνεξάρτητα ἀπὸ κάθε νοητική μας δύναμη, τὰ φύλλα βγαίνουν στὸ δέντρο καὶ ὄχι στὰ κύματα τῆς θάλασσας οὔτε στὰ σύννεφα. Συμβαίνουν στὴν ὕπαρξη ἀνεξάρτητες ἀπὸ τὴν δική μας ἀντίληψη διαφοροποιήσεις, σχέσεις καὶ ἑνότητες. Τὶς ἀντιλαμβανόμαστε χωρὶς νὰ τὶς δημιουργοῦμε, ὑπάρχουν καὶ χωρὶς νὰ τὶς ἀντιλαμβανόμαστε.

Χωρὶς ἀντίληψη τοῦ χώρου θὰ ὑπῆρχα πανταχοῦ ἐδῶ. Χωρὶς ἀντίληψη τοῦ χρόνου θὰ ὑπῆρχα διαρκῶς τώρα. Ἡ ἀλλοίωση ὅμως δὲν θὰ ἔπαυε, τὸ ‘ἐδῶ’ καὶ τὸ ‘τώρα’ θὰ ἄλλαζαν εἶδος, ἔστω καὶ ἂν δὲν μποροῦσα νὰ ἀναγνωρίσω σχέσεις ἀνάμεσα στὶς ἀλλαγές — οἱ σχέσεις αὐτὲς ὑπάρχουν ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν δική μου ἀντίληψη. Τὸ ἑπόμενο λεπτὸ δύναμαι νὰ μεταφέρω τὸ ‘ἐδῶ’ μου στὸ διπλανὸ δωμάτιο, ἀλλὰ ὄχι στὴν σελήνη, καὶ ὅταν θὰ βρίσκομαι στὸ ἑπόμενο δωμάτιο θὰ βρίσκομαι ἐπίσης σὲ μιὰ ἄλλη κατάσταση – μὲ ἄλλα πράγματα γύρω, μπορεῖ καὶ μὲ ἕνα ἄλλο συναίσθημα νὰ ἔχει ἀναδυθεῖ ἢ ἀκόμη μιὰ σωματικὴ ἀλλοίωση, πόνο, κλπ. — δὲν θὰ εἶμαι ἀκριβῶς ὁ ἴδιος, εἴτε τὸ ἀντιλαμβάνομαι εἴτε ὄχι. Ἀκόμη κι ἂν δὲν μπορῶ νὰ συνδέσω τὰ δύο τώρα σὲ μιὰ ἔννοια χρόνου, πάντως σχετικὴ ἀλλοίωση τῆς ὕπαρξής μου ἔχει συμβεῖ.

Ἂν θέλουμε νὰ μιλήσουμε σὲ πιὸ ‘οὐδέτερη’ γλώσσα, ἀποφεύγοντας ‘βεβαρυμένες’ ὀνομασίες, ὅπως ‘χρόνος’ καὶ ‘χῶρος’, μποροῦμε καὶ εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νὰ ἀναγνωρίσουμε ὅτι στὴν ὕπαρξη ἐμφανίζονται μέτρα. Συμβαίνει σχέση καὶ ἀλλοίωση, δημιουργοῦνται καὶ ἀναιροῦνται σχέσεις, μὲ κάποια τάξη καὶ μέσα σὲ κάποια ὅρια. Ἀκόμη κι ἂν θεωρήσουμε τὸν χρόνο συμβατικὴ τελείως ἔννοια, ποὺ δὲν ἀνταποκρίνεται σὲ τίποτε ἄλλο παρὰ μόνο στὴν πορεία μιᾶς ἀλλοίωσης, ἡ πορεία αὐτὴ πάντως εἶναι πραγματικὴ ὡς διαφοροποίηση μιᾶς σχέσης καὶ ἑνότητας, καὶ ὑπάγεται σὲ ὁρισμένα μέτρα, τὰ γνωρίζουμε ἢ δὲν τὰ γνωρίζουμε.

Ἡ ὕπαρξη τοῦ κόσμου αὐτοῦ, ἀπὸ γεννήσεως καθενὸς καὶ μέχρι τέλους, ‘ἐκπαιδεύει’ τὴν σκέψη μας τουλάχιστον στὸ μέτρο, στὴν τάξη, στὴν μορφή.