// Νέος Ἑλληνισμός / ΓΛΩΣΣΑ / Μοντέλο και μοντελοποίηση – Χρειάζεται να εξελληνισθούν;

Μοντέλο και μοντελοποίηση – Χρειάζεται να εξελληνισθούν;

Ἄκριτη χρήση ξένων ὅρων, χωρὶς προσπάθεια ἐξελληνισμοῦ, ἰσοδυναμεῖ μὲ ἐγκληματικὴ εἰσαγωγὴ ξένων σωμάτων καὶ φθορὰ τῆς συνείδησής μας. Ἔχοντας τὴν ρίζα της σὲ ἀλλότριο πνευματικὸ χῶρο, ἡ εἰσαγόμενη λέξη, ὁσοδήποτε σπουδαία στὸν χῶρο της, στερεῖται οὐσίας στὴν δική μας γλῶσσα, ὥστε οἱ σημασίες της, ἔστω καὶ τελείως ἀπαραίτητες κατὰ περίπτωση, μή δημιουργῶντας ἐπαφὴ καὶ ἑνότητα μὲ τὶς ἑλληνικὲς λέξεις μεταφέρουν στὴν γλωσσολογικὴ δομὴ τῆς συνείδησης τὸ ἴδιο τὸ ἀσύνδετο καὶ ἀπροσάρμοστο, δηλαδὴ ζητοῦν νὰ διαλύουν τὴν συνείδηση. Ἑπομένως, ὅσο περισσότερες τέτοιες εἰσαγωγὲς κάνουμε, τόσο μεγαλώνει ἡ διάβρωση τῆς ἴδιας τῆς ὕπαρξής μας.

Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἀρκετοὶ ἐχθρεύονται τὴν εἰσαγωγὴ ξένων ὅρων χωρὶς νὰ γνωρίζουν τὸν λόγο τῆς ἐχθρότητος, σὰν ἀπὸ ἐνστικτώδη φόβο, ἢ ἀκόμη καὶ ἀπὸ στεῖρο ἐθνικισμό. Ὅμως λόγος ὑπάρχει, καὶ δὲν εἶναι ἀσήμαντος. Ἀγνοῶντας τον ἀντιδροῦμε σπασμωδικά, ἀδυνατοῦμε νὰ βοηθήσουμε πράγματι, ἀνίκανοι ἐπίσης νὰ καταλάβουμε περιπτώσεις ὅπου ὁ ἐξελληνισμὸς δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ἐπιτυχής, ὥστε ἡ εἰσαγωγὴ ξένου ὅρου καὶ ἡ ἀντίστοιχη φθορὰ τῆς γλώσσας μας ἀναγκαία. Τότε δὲν ἔχει νόημα νὰ σταθμίζει κανεὶς ἂν ἡ χρηστικὴ ὠφέλεια εἶναι μεγαλύτερη ἀπὸ τὴν ζημία ποὺ προκαλεῖ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ ξένου σώματος, γιατὶ τὰ δύο δὲν συγκρίνονται: ὁσοδήποτε μεγάλη ἡ ἐργαλειακὴ ἰσχὺς τοῦ εἰσαγόμενου ὅρου, ἡ διαβρωτικὴ τῆς συνειδήσεως ἐπενέργειά του δὲν ἐμποδίζεται σὲ τίποτα, καὶ τὸ μόνο ποὺ θὰ εἶχε κανεὶς νὰ προσέχει εἶναι ποιὰ ἀκριβῶς περιοχὴ τῆς συνείδησης ὑπονομεύεται κάθε φορά, γιατὶ δὲν εἶναι ὅλες οἱ περιοχὲς ἰσότιμες μεταξύ τους. Ἔχει λοιπὸν τεράστια σημασία νὰ ἐμποδίζεται πλήρως ἡ εἰσαγωγὴ ξένων ὅρων, ὅταν οἱ ὅροι αὐτοὶ ἀφοροῦν σὲ ὑψηλὲς ἢ θεμελιακὲς ἢ ἡγετικὲς περιοχὲς τῆς συνείδησης. Γιὰ παράδειγμα, ἂν παντοδύναμο χέρι μοῦ ἀνέθετε τὴν ἐπιμέλεια τῆς ἀγγλικῆς γλώσσας, ποτέ, μὲ ὁποιοδήποτε τίμημα, δὲν θὰ ἐπιδοκίμαζα τὸν ὅρο philosophy: θὰ προτιμοῦσα περιφράσεις εἴτε λίγο πολὺ ἀπομακρυνόμενους ἀλλὰ ἀγγλικοὺς ὅρους, ἀντὶ τῆς εἰσβολῆς τοῦ ἀπροσάρμοστου στὴν ἴδια τὴν βούληση τῆς συνείδησης γιὰ πληρότητα.

Συνοπτικὰ θὰ περιέγραφα τὸν σχηματισμὸ τοῦ ‘μοντέλου’ ὡς ἀναγωγὴ μιᾶς θεωρίας ἢ μέρους της σὲ ἐργαλεῖο περαιτέρω θεωρητικῆς προόδου – ἐφόσον μεταδίδεται ὁλοκληρωμένο πρὸς χρήση, χωρὶς ἡ οἰκειοποίησή του νὰ ἀπαιτεῖ δημιουργικὴ ἐργασία, καὶ χωρὶς ἡ οἰκειοποίησή του νὰ ἐνδιαφέρει καθεαυτήν, ἀλλὰ μόνο στὸν βαθμὸ ποὺ ἐξυπηρετεῖ τοὺς σκοποὺς εὐρύτερης ἢ νέας θεωρητικῆς ἔρευνας. Ἡ δημιουργία τοῦ μοντέλου ἀποτελεῖ προσπάθεια συμβολικῆς ἀναπαραστάσεως ὁρισμένων χαρακτηριστικῶν μιᾶς πραγματικότητας, πρὸς ἐξυπηρέτηση εὐχερέστερης κατανόησης τῆς πραγματικότητας αὐτῆς ὡς πρὸς τὶς συγκεκριμμένες πλευρὲς ποὺ θέλουμε κάθε φορὰ νὰ προσεγγίσουμε. Στὸν βαθμὸ ποὺ τὰ συμβολιζόμενα χαρακτηριστικὰ ἐξαντλοῦν τὴν οὐσία μιᾶς πραγματικότητας, μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι τὸ μοντέλο τὴν ἀναπαριστᾶ μὲ οὐσιώδη πληρότητα, ὥστε καὶ ἐπιτρέπει μεγαλύτερη κατανόηση ὅλων τῶν οὐσιωδῶν πλευρῶν τῆς πραγματικότητας αὐτῆς.

Συνέχεια: Ἀποδόσεις τοῦ Μοντέλου στὰ ἑλληνικά