// Νέος Ἑλληνισμός / ΕΚΚΛΗΣΙΑ / ΙΣΤΟΡΙΑ / Η Μεταστροφή του Κωνσταντίνου και της Αυτοκρατορίας

Η Μεταστροφή του Κωνσταντίνου και της Αυτοκρατορίας

Σελ: 1 2

Δὲν ἔχει ὑπάρξει, καὶ δὲν φαίνεται ὅτι θὰ ὑπάρξει, ὁριστικὴ ἀπάντηση στὸ ἐρώτημα, ἐὰν ἡ μεταστροφὴ τοῦ Κωνσταντίνου στὸν χριστιανισμὸ ἦταν γνήσια καὶ ἐσωτερική, ἂν εἶχε πολιτικὰ κίνητρα, ἂν συνδύαζε καὶ σὲ ποιὸ βαθμὸ τὶς δύο αὐτὲς αἰτίες.

Δὲν ἔχω βρεῖ ἱκανοὺς λόγους νὰ ἀμφισβητήσω τὴν μαρτυρία γιὰ τὸ ὅραμα τοῦ πρώτου χριστιανοῦ αὐτοκράτορα, ἐνῶ ἡ περίπτωση νὰ ὑποχώρησε στὸν χριστιανισμὸ χωρὶς ἴχνος πίστης καὶ πεποίθησης προσωπικῆς, φαίνεται ἀπίθανη, ἐφόσον ὁ χριστιανισμὸς τὴν ἐποχὴ ἐκείνη δὲν ἦταν τόσο ὑπεροχικὴ δύναμη ὅσο ἔγινε σὲ κατοπινὲς φάσεις, ὁ δὲ Κωνσταντῖνος χαρακτηριζόταν ἀπὸ ὑπερηφάνεια καὶ ἡγεμονισμὸ κατὰ πάντα σύμφωνο καὶ πλέον μὲ τὴν ρωμαϊκὴ παράδοση.

Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρὰ δὲν ἀμφιβάλλω γιὰ τὴν ὕπαρξη πολιτικῶν κινήτρων, τῶν ὁποίων ἡ σημασία γιὰ τὶς ἀποφάσεις τοῦ Κωνσταντίνου πιθανῶς ὑπῆρξε μεγαλύτερη τῆς θρησκευτικῆς πίστης. Ἀρκεῖ νὰ σκεφτοῦμε ὅτι μέσα σὲ λιγώτερο ἀπὸ ἕναν αἰῶνα, οἱ διωγμοὶ τῶν χριστιανῶν σταμάτησαν, ἔγινε ἡ πρώτη οἰκουμενικὴ σύνοδος τῆς χριστιανοσύνης, ἀπαγορεύτηκε ἡ λατρεία τῶν εἰδώλων καὶ ἡ τέλεση τῶν ἀρχαίων θυσιῶν, ἐξουδετερώθηκε ἡ τάση τὴν ὁποία ἐκπροσωποῦσε ὁ Ἰουλιανός, ἔγινε ἡ δεύτερη οἰκουμενικὴ σύνοδος, ἐγκαταλείφθηκε ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα ὁ τίτλος τοῦ pontifex maximus, περιορίστηκαν καὶ τελικῶς ἐτέθησαν ἐκτὸς νόμου οἱ ἀρχαῖες λατρεῖες – καὶ ὅλα αὐτὰ μολονότι μεγάλο, (τὸ μεγαλύτερο, σύμφωνα μὲ τὸν Βασίλιεφ) τμῆμα τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Αὐτοκρατορίας, δὲν ἀκολουθοῦσε τὸν χριστιανισμό.

Πῶς μετὰ ἀπὸ τόσους διωγμοὺς τῶν χριστιανῶν, ἐνῶ κυριαρχοῦσε τὸ παγανιστικὸ στοιχεῖο, ἔφθασε νὰ καταστεῖ ἐξαίρεση περιθωριακὴ ὁ Ἰουλιανός!; Κανονικά, ἐὰν ἐπρόκειτο ἁπλῶς γιὰ προσωπικὴ ὑπόθεση καὶ θρησκευτικὴ/φιλοσοφικὴ πεποίθηση τοῦ Κωνσταντίνου, θὰ ἀποδεικνυόταν ὁ ἴδιος ἐξαίρεση, ἡ δὲ Αὐτοκρατορία θὰ συνέχιζε νὰ βαδίζει στοὺς προηγούμενους παγανιστικοὺς δρόμους.