Συμεών και Μότσαρτ

Σελ: 1 2

Ἂν θέλουμε τὸν Μότσαρτ, ὁ κόσμος νὰ χαλάσει!, τότε πράγματι χρειαζόμαστε τὸν δρόμο τῆς Δύσης, καὶ ὀφείλουμε νὰ ὑποστοῦμε ἐπίσης τὸν μαζάνθρωπο ποὺ φυτρώνει ἀπὸ τὴν ἴδια ρίζα, ἀπὸ τὴν ὁποία φυτρώνει καὶ ὁ Μότσαρτ. Ἀπὸ τὴν πάλη τῶν δύο προκύπτει ἡ ἐν γένει μετριότητα, τὴν ὁποία μερικοὶ θαυμάζουν, ἐκστατικοὶ ἀπὸ τοὺς καρποὺς τῶν καλῶν τεχνῶν καὶ τῆς ἐπιστημοτεχνικῆς. Καὶ εἶναι μετριότητα στὸ ἴδιο τὸ ὑψηλότερό της, ἐφόσον ὁ Μότσαρτ δέν πάει ὅπου πάει ὁ Συμεὼν ἢ ὁ Πλάτων, ἀλλὰ ἀπομένει σχεδὸν-ἄνθρωπος, ἂν θέλουμε νὰ εἴμαστε ἀκριβεῖς. Ἂν καὶ τελείως εὐνόητο, φοβᾶμαι ὅτι δὲν βλάπτει νὰ τονίσω πὼς μιλῶντας γιὰ Συμεὼν καὶ Πλάτωνα ὀφείλουμε νὰ ἐννοοῦμε ἑκατομμύρια ‘ἀνώνυμων’ μετόχων τοῦ ἰδίου κοινοῦ, οἱ ὁποῖοι καθόλου δὲν ὑστεροῦν ὡς πρὸς τὸ ὕψος ἀκριβῶς, ἀσχέτως ἂν δὲν διαθέτουν συγγραφικὰ χαρίσματα.

Λοιπόν, ὁ Μότσαρτ δὲν μπορεῖ νὰ δημιουργήσει κοινωνία, οὔτε ἐμεῖς δὲν μποροῦμε νὰ τὸν χρησιμοποιήσουμε, ἂν θέλουμε νὰ εὐνοήσουμε τὴν ὕπαρξη κοινωνίας, ἐπειδὴ δὲν ἐνδιαφέρεται νὰ τὸ κάνει, ἀλλὰ ἐπιζητεῖ, ἀντιθέτως, ὅ,τι ἐξ ὁρισμοῦ δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι κοινό. Στὴν ἀντίθετη ἀκριβῶς πλευρά, ὁ Πλάτων καὶ ὁ Συμεὼν εἶναι ταγμένοι σὲ ὁρμὴ καὶ μέριμνα ποὺ ἀφορᾶ σὲ ὅλους ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ὣς τὸ τέλος, ἀπολύτως κοινὴ μαζὶ καὶ ἀπολύτως προσωπική, ἐν δυνάμει κοινὸ κτῆμα καὶ κοινὴ ἀπόβλεψη ἡ πιὸ μύχια μαζὶ καὶ κοινή μας, δηλαδὴ στὴν ἀγάπη γιὰ τὸν Θεὸ καὶ τὴν Πόλη – καὶ πρόκειται γιὰ τὴν ὑψηλότερη δυνατὴ ὁρμή, ὥστε καὶ τὴν μόνη ἱκανὴ νὰ μᾶς λυτρώσει ἀπὸ τὴν φανταχτερή μας πολυδύναμη μετριότητα.

Ἔτσι, ἐλπίζω, γίνεται ἀρκετὰ ἀντιληπτὸ γιατί ἡ κοινωνία ὡς τέτοια χρειάζεται τὴν Θρησκεία, καὶ γιατί, ὅσο πιὸ γνήσια ἡ πίστη καὶ ἡ θρησκεία, τόσο δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ καταργοῦνται οἱ ὁσοδήποτε θαυμαστὲς στὴν δική τους μέτρια τάξη δημιουργικότητες, εἴτε πρόκειται γιὰ ἐπιστημοτεχνικὲς εἴτε γιὰ καλλιτεχνικὲς δημιουργικότητες, ἀναγκαῖα στραμμένες ὅπως εἶναι πρὸς κάθε δυνατὴ κατεύθυνση, μεταξὺ τοῦ σχεδὸν-ἀνθρώπου καὶ τοῦ μαζανθρώπου ἐσαεὶ περιφερόμενες, ἀπ’ ὅπου προκύπτει ὁ Μότσαρτ ἀλλὰ καὶ ὁ Μάικλ Τζάκσον, ὁ Γκαῖτε ἀλλὰ καὶ ὁ Μαρκήσιος ντὲ Σάντ, ὁ Νεύτων ἀλλὰ καὶ ὁ Μὰρξ καὶ ὁ Φρόυντ καὶ ὁ Δαρβίνος. Δὲν συμβαίνει κάτι παράδοξο, οὔτε σχιζοφρένεια, ἀλλὰ φυσιολογικὴ καρποφορία μίας καὶ τῆς ἴδιας ρίζας, στὴν φύση τῆς ὁποίας εἶναι νὰ παράγει τὸ διάφορο καὶ νὰ ἐχθρεύεται τὸ κοινό.