// Νέος Ἑλληνισμός / ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ / ΙΣΤΟΡΙΑ / Αντιφάσεις που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε

Αντιφάσεις που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε

Σὲ γενικὲς γραμμὲς ὁ Λούτουακ, ὅπως ἔχουμε δεῖ, συνάγει ἔγκυρα συμπεράσματα γιὰ τὴν Βυζαντινὴ στρατηγικὴ καὶ τὴν σημασία της γιὰ μᾶς σήμερα. Δὲν τὰ ἐφαρμόζει ὅμως πάντα σωστά, ὅπως ὅταν ἐπαινεῖ τὴν ἑλληνικὴ στάση ἀπέναντι στὴν πιθανὴ ἔνταξη τῆς Τουρκίας στὴν Εὐρώπη. Σύμφωνα μὲ τὶς ἐκτιμήσεις του, η ελληνική διπλωματία «υπήρξε πολύ μελετημένη, έξυπνη και προσεγμένη. Αν η Ελλάδα εμπόδιζε την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας θα έπραττε μεγάλο σφάλμα. Υπάρχουν άλλες χώρες που θέλουν να την κρατήσουν, ούτως ή άλλως, εκτός Ευρώπης. Ας αφήσουμε τους Γάλλους να πουν το όχι, γιατί να το πούμε εμείς; Ετσι, η Ελλάδα μπορεί με μηδενικό κόστος να εισπράξει όλα τα οφέλη της πορείας εξευρωπαϊσμού της Τουρκίας.» (βλ. Λούτουακ: Χρειαζόμαστε την στρατηγική του Βυζαντίου).

Σὲ ἄλλο σημείωμα ἔχω χαρακτηρίσει τὴν συγκεκριμμένη ἑλληνικὴ πολιτικὴ ὡς «κατεργαριά», ἐξηγῶντας ὅτι σκοπὸς δὲν εἶναι οὔτε νὰ ἀποκλεισθεῖ ἡ Τουρκία ἀπὸ τὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση, οὔτε νὰ καρπωθοῦμε (ἀμφίβολα) ὠφέλη ἀπὸ τὶς ἐνδιάμεσες προσπάθειες τοῦ ἐξευρωπαϊσμοῦ της: κύριος σκοπὸς εἶναι νὰ συζητήσουμε καὶ νὰ συνειδητοποιήσουμε τοὺς λόγους γιὰ τοὺς ὁποίους ἡ Τουρκία δὲν μπορεῖ νὰ γίνει ἀποδεκτὴ στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση. Ὁ Λούτουακ παρακάμπτει τὸ ἀναγκαῖο αὐτὸ γιὰ τὸν εὐρωπαϊκὸ πολιτισμὸ πρόταγμα, καὶ ἐπικεντρώνεται σὲ δευτερεύοντα. Τὸ παρακάμπτει, μάλιστα, ἐρχόμενος σὲ σύγκρουση μὲ ὅσα ὁ ἴδιος τονίζει γιὰ τὴν πολιτισμικὴ συνοχὴ καὶ ταυτότητα τῶν Βυζαντινῶν, ὅταν συνιστᾶ νὰ ἀποκτήσουμε κι ἐμεῖς «ἰσχυρὴ ταυτότητα καὶ ἰσχυρὴ βούληση νὰ ἀντισταθοῦμε».

Πῶς θὰ ἀποκτήσουμε ἰσχυρὴ ταυτότητα καὶ βούληση, ὅταν ἀπαγορεύουμε τὴν συζήτηση; Ἔπειτα, ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση, ὅπως ἔχει σήμερα ἡ κατάσταση, κι ἂν ἀρνηθεῖ τὴν ἔνταξη τῆς Τουρκίας, θὰ τὸ κάνει γιὰ λόγους οἰκονομικοὺς καὶ (μᾶλλον ὄχι δεδηλωμένα) δημογραφικούς, δηλαδὴ χωρὶς συζήτηση γιὰ τὴν ἱστορία τῆς Εὐρώπης καὶ τὸν εὐρωπαϊκὸ πολιτισμό, τὸν ὁποῖο, ἀλλωστε, ἔχει ἐν γένει παρακάμψει, ἀγνοῶντας τὰ πολιτιστικὰ θεμέλια τῆς Εὐρώπης, ἰδίως τὸ πιὸ κύριο καὶ πρωταρχικό!, δηλαδὴ τὴν χριστιανική της πηγή.

Γιατί θὰ ζημιώνονταν τὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα ἀπὸ τίμια καὶ ἀνοιχτὴ συζήτηση, ἂν ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἦταν σὲ θέση νὰ ἀνοίξει τέτοια συζήτηση, κατὰ τὴν ὁποία θὰ ἐξηγοῦσε ὅτι ἡ Τουρκία δὲν ἀνήκει πολιτισμικά στὴν Εὐρώπη, καὶ ταυτόχρονα θὰ προσκαλοῦσε στὴν πιὸ στενὴ δυνατὴ σχέση καὶ φιλία μαζί της;

Ἡ σημερινὴ ἐπιλογὴ τῆς ‘κατεργαριᾶς’ δὲν φαίνεται νὰ ἔχει βοηθήσει οὔτε στὰ ἐπιμέρους προβλήματα τῶν ἑλληνοτουρκικῶν σχέσεων, τὰ ὁποῖα οὕτως ἢ ἄλλως δευτερεύουν — ὅμως οἱ ἑλληνικὲς κυβερνήσεις δὲν εἶναι σὲ θέση γιὰ κάτι ἄλλο, ἀνήκοντας οἱ ἴδιες στὸν τυχάρπαστο συρφετὸ τῶν ὑπόλοιπων εὐρωπαϊκῶν κυβερνήσεων, ὁδηγῶντας τὴν Εὐρώπη σὲ πορεία κοντόθωρου κερδοσκοπικοῦ συνεταιρισμοῦ, χωρὶς κἂν δυνατότητα γιὰ τὴν ἐμπέδωση πολιτιστικῆς ταυτότητας, ἑπομένως ὁδηγῶντας σὲ ἀνίσχυρη καὶ βραχύβια ἕνωση, ἀσήμαντη σὲ κάθε περίπτωση.