Δωρίζοντας την Ορθοδοξία

Ἐπισκέπτες τοῦ ἀγγλόφωνου μπλὸγκ ζητοῦν νὰ μάθουν, ποιὸ βιβλίο θὰ ἦταν πιὸ κατάλληλο γιὰ νὰ προσεγγίσει κανεὶς τὴν πνευματικότητα τῆς Ὀρθοδοξίας, καί, ὅπως εἶναι σήμερα τὰ πράγματα στὴν Ἑλλάδα, τὸ ἐρώτημα μπορεῖ νὰ ἐνδιαφέρει καὶ Ἕλληνες.

Δὲν θὰ χαρακτήριζα τὸ ἐρώτημα ‘παράνομο’, ὅμως περιέχει κάτι ἀπωθητικό, τουλάχιστον μὲ τὴν συντομία αὐτὴ ὅταν διατυπώνεται, ὑποβάλλοντας τὴν ἰδέα ὅτι μποροῦμε νὰ καταλάβουμε τὴν Ὀρθοδοξία ἀπὸ ἕνα βιβλίο. Τὸ βιβλίο ἐνδέχεται νὰ βοηθήσει τὴν κατάλληλη στιγμή, ὣς ἕνα βαθμό, καὶ πάλι ὄχι καθένα, ἀλλὰ ὅποιον θὰ μποροῦσε νὰ πάρει ἔτσι βοήθεια. Ποιό βιβλίο θὰ εἶναι αὐτό, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἡλικία, τὰ γενικὰ ἐνδιαφέροντα, τὸν χαρακτῆρα, κλπ., σὲ συνδυασμὸ μὲ τὶς προηγούμενες προϋποθέσεις. Τὰ ἀναφέρω αὐτὰ γιὰ νὰ προειδοποιήσω τοὺς γονεῖς ἰδίως, μή νομίζουν ὅτι ἂν κάτι ἐμποδίζει τὸ παιδί τους, αὐτὸ εἶναι ὁπωσδήποτε ἡ ἀμέλεια τῆς σπουδῆς εἴτε ἡ ἄγνοια τοῦ ‘καλύτερου’ βιβλίου, ὥστε καὶ νὰ μή βασανίζονται πῶς θὰ στρέψουν τὴν προσοχή του στὸ διάβασμα κάποιου βιβλίου.

Ἂν σταθμίζοντας τὶς συνθῆκες συμπεράνουμε πὼς ἕνα βιβλίο θὰ χρησίμευε, τότε ὡς γενικὴ συμβουλὴ θἄλεγα νὰ δωρίζουμε βιβλία ποὺ ἔχουμε διαβάσει καὶ θαυμάσει οἱ ἴδιοι – ὄχι ὅσα ὁ τάδε συστήνει, γιατὶ μαζὶ μὲ τὸ δῶρο μεταδίδουμε καὶ τὴν σχέση μας μὲ τὸ δῶρο, ὥστε κι ἕνα καλὸ βιβλίο, ἂν τὸ δωρίζουμε ὡς ἄσχετοι, θὰ τὸ μπολιάσουμε μὲ τὴν ἀσχετοσύνη μας. Θυμίζω, ὅτι δὲν μιλοῦμε περὶ ἰατρικῶν ἢ νομικῶν γνώσεων, ἀλλὰ γιὰ πράγματα ποὺ δὲν ἔχουν ἀντικειμενικὴ τὴν οὐσία τους.

Ἄλλος κανόνας σημαντικός, εἶναι νὰ μή δίνουμε σὲ ‘ἄθεο’ ἢ ἐμπαθῆ ἐναντίον τοῦ θρησκευτικοῦ αἰσθήματος ἄνθρωπο, ἔργα τῶν Πατέρων, ὁσοδήποτε καὶ ἂν τὰ θαυμάζουμε. Καὶ μόνο ὅτι προέρχονται ἄμεσα ἀπὸ θρησκευτικὸ περιβάλλον τόσο ἔντονο, θὰ καθιστοῦσε γιὰ τὸν παραλήπτη τους τὰ βιβλία αὐτὰ ‘φανατικὰ’ καὶ ἀναξιόπιστα, ἂν ὄχι τελείως ἀσήμαντα. Αὐτὸ θὰ ἀχρήστευε γιὰ τὸν παραλήπτη τους τὴν ἀξία τῶν Πατέρων, ὥστε καὶ ἂν κάποτε ἄλλαζε ἡ στάση τους, ἡ ἀπαξίωση αὐτὴ θὰ συνέχιζε νὰ ὑφίσταται ἐντός τους ἐνδεχομένως γιὰ πολὺ χρόνο.

Δὲν μιλοῦμε σὲ κανένα γιὰ ζητήματα ποὺ θεωροῦμε πολύτιμα, ἀλλὰ μόνο σὲ ὅσους μὲ ἀπόλυτη σιγουριὰ ἔχουμε καταλάβει ὅτι θὰ σεβαστοῦν ὅ,τι σεβόμαστε, θὰ ὑπάρξει ἀμοιβαιότης αἰσθημάτων, καὶ πάλι μόνο τὴν κατάλληλη στιγμή, καὶ σπανίως.

Φανερὸ ἀπὸ αὐτά, ὅτι δὲν μπορῶ νὰ προτείνω βιβλία ὡς δῶρα πρὸς τρίτους. Σὲ ὅσους ἔχουν τὸ ἐρώτημα ποὺ ἀνέφερα στὴν ἀρχή, ζητῶντας συμπαράσταση στοὺς ἴδιους, θὰ προσπαθήσω νὰ μιλήσω γιὰ βιβλία ποὺ θὰ τοὺς χάριζα ἐφόσον τοὺς γνώριζα, καὶ ἀνάλογα μὲ τὴν γνώση αὐτή.

Συνέχεια: Βιβλία Εισαγωγής στην Ορθοδοξία