Ένα Ποίημα του Ρίλκε για την Αλήθεια
Σελ: 1 2
Γράφει ὁ Ρίλκε, προειδοποιῶντας: Μήν περιμένεις, ὁ Θεὸς νἄρθει σ’ ἐσένα / καὶ «Ὑπάρχω» νὰ σοῦ πεῖ. [Ἡ μετάφραση εἶναι τοῦ Ἄρη Δικταίου, μὲ ἐλάχιστες δικές μου παρεμβάσεις]. Ἀποδέκτης τῆς προειδοποίησης δὲν εἶναι ἀπαραιτήτως κάποιος ποὺ περιμένει θεία ἐπίσκεψη, ἀλλὰ κι αὐτὸς ποὺ ἔχασε τὸ λιγοστό του ἐνδιαφέρον καὶ περιφρονεῖ τὴν πίστη, ἐπειδὴ τάχα ὁ Θεός, ἂν ὑπῆρχε, θὰ φανέρωνε τὸν ἑαυτό Του κι ἔτσι σίγουρα καὶ ἁπλὰ θὰ καταργοῦσε κάθε ἄρνηση καὶ κάθε δισταγμό. Οἱ Θεολόγοι λένε πὼς ὁ Θεὸς σέβεται τὴν ἐλευθερία μας καὶ δὲν θέλει νὰ ἐπιβάλει τὸν ἑαυτό Του ἐπιδεικνύοντας τὴν ἀδιαμφισβήτητη ἰσχύ Του. Σκοπὸς δὲν εἶναι ἡ πίστη, ἀλλὰ ἡ ἕνωση μαζί Του, ὥστε ἂν ἡ ἕνωση εἶναι ἀδύνατη, ἡ πίστη ἔχει χάσει τὴν προοπτικὴ κάθε νόηματος.
Ἀνάμεσα στὰ δύο ἡ διαφορὰ δὲν εἶναι μικρή. Ὁ σεβασμὸς τῆς ἀνθρώπινης ἐλευθερίας δὲν εἶναι ἀφηρημένη ἢ ἀξιωματικὴ ἢ πρωτεύουσα ἀρχὴ μιᾶς θείας ἠθικῆς, ἀλλὰ πηγάζει ἀναγκαῖα ἀπὸ τὴν ἀπόλυτη προτεραιότητα τοῦ νοήματος. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι στὴν ἀπουσία τῆς πίστης ὁ ἄθεος διατηρεῖ μεγαλύτερη ἱκανότητα γιὰ νόημα.
Τὸ νόημα δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι πλῆρες ἢ ἔστω ἁγνό, ἂν δὲν ἔχει μεγαλώσει στὸ σημεῖο τῆς συνειδητότητας ποὺ ἔχει ὁ ἔρωτας, ὅμως κι ἔτσι εἶναι εὐεργετικὰ ὑπαρκτὸ σὲ κάποιο βαθμό, ἴσως καὶ πολὺ μικρῆς ἀξίας, ὁ ὁποῖος θὰ ἐκμηδενιζόταν τελείως, ἂν ὁ Θεὸς ἔδιωχνε τὴν ἀπιστία ἐπιβάλλοντας τὸν ἑαυτό Του: τὸ νόημα ἐξοντώνει, ὅσο μεγαλώνει ὁ φόβος. Ἔτσι ἐξηγεῖ ὁ Ρίλκε στὸν ἀναμένοντα θεία ἐπίσκεψη γιὰ νὰ πιστέψει, ὅσο σὲ ἐκεῖνον ποὺ μέμφεται τὸν Θεὸ γιὰ τὴν ἀπουσία Του, δικαιολογῶντας, τάχα, τὴν δική του ἀπιστία, ὅτι Ἕνας Θεός, ποὺ τὴ δύναμή Του ὁμολογεῖ, / δὲν ἔχει νόημα κανένα.
________
Σχετικές δημοσιεύσεις (αυτόματη επιλογή):
Σελ: 1 2
Ἑνότητα: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ | 24-12-2009 |
Τυχαία έπεσα στις σελίδες σας και σας συγχαίρω για το έργο σας.
Μόλις γνώρισα τον Ρίλκε και πραγματικά μου άρεσε η αναλυσή σας.