Η κατάκτηση της ετερότητας

Ἂν ὁ πολιτικὸς ἀγνοεῖ τὴν διάκριση Λόγου καὶ Ratio, πῶς μπορεῖ νὰ καταλαβαίνει καὶ νὰ ὑπερασπίζεται τὴν «κατακτημένη ετερότητα» τοῦ ἑλληνισμοῦ; Πῶς τὸ ἔκανε τόσους αἰῶνες, ὅταν ἐπίσης ἀγνοοῦσε τέτοιες διακρίσεις; Ἀλλὰ θὰ εἶχε κανεὶς νὰ ρωτήσει μᾶλλον, πῶς διαμορφώθηκε ἡ «ἑτερότητα» τοῦ ἑλληνισμοῦ, ἡ ὁποία, προφανῶς, δὲν ὑπῆρξε ἀνέκαθεν «κατακτημένη». Ἔπειτα, ἀφοῦ σὲ τοῦτο ἀπαντήσει, ἂς δεῖ μήπως ἡ ἀπάντηση ποὺ ἔδωσε τὸν κάνει ἐπίσης νὰ σκεφτεῖ ὅτι ἡ «ἑτερότητά» μας δὲν εἶναι ποτὲ κατακτημένη, ἀλλὰ διαρκῶς κατακτᾶται, εἴτε μὲ ἀλλαγὲς καὶ νέες ἐπιλογές, εἴτε μὲ τὴν ἀνάκτηση τοῦ παλαιοῦ, ὅταν κανεὶς παίρνει τὸ ἴδιο σχεδὸν σὰν νὰ τὸ ἔβρισκε αὐτὸς μόνο γιὰ πρώτη φορά, δηλαδὴ ὅταν τὸ κατακτάει γιὰ τὸν ἑαυτό του, κι ἂς τὸ εἶχαν γενιὲς ὁλόκληρες στὸ παρελθόν.

Ἂν ἡ «ἑτερότητα» τοῦ ἑλληνισμοῦ ἄρχισε νὰ διαμορφώνεται ὅταν ἀκόμη δὲν ὑπῆρχε ἢ δὲν εἶχε γίνει συνειδητὴ ἡ διάκριση Λόγου καὶ Ratio, κι ὅταν δὲν ὑπῆρχαν οὔτε τόνοι σὲ μιὰ γλῶσσα ποὺ οὔτε κἂν δὲν γραφόταν, ὅπως ὅλοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι γνωρίζουν, θὰ ἄξιζε νὰ σκεφτεῖ κανεὶς σὲ ποιὰ θεμέλια καὶ ἀρχὲς στηρίχθηκε ἡ «ἑτερότητα» αὐτή, τί ἦταν τὸ πρωτεῦον, ἀπὸ ὅπου, δηλαδή, ἀρχίζει κάθε «κατάκτηση» «ἑτερότητας», σὲ ὁποιαδήποτε ἐποχή; Διότι ἂν ἔχεις κάτι χωρὶς τὴν ἀρχὴ καὶ τὸ θεμέλιό του, ἔχεις κάτι πλαστό, ἢ ἔστω μετέωρο καὶ ἑτοιμόρροπο. Τὸ νὰ ζητοῦμε, ὄχι ἀπὸ τὸν πολιτικό, ἀλλὰ ἀπὸ ὁποιονδήποτε, νὰ ἔχει κάτι χωρὶς τὴν ἀρχή του, εἶναι σὰν νὰ ζητοῦμε νὰ εἶναι πλαστογράφος, ἢ ταριχευτής, ἢ πίθηκος.

Τὴν ἀρχὴ ἀκριβῶς, μπορεῖ νὰ τὴν καταλάβει καὶ αὐτὸς ποὺ δὲν καταλαβαίνει τὴν Ratio, γιατὶ εἶναι κάτι στοιχειακό, ἀφορᾶ στοὺς πάντες, κάτι ἰδιαίτερα ἁπλό, ὅπως ἡ ἀγάπη γιὰ τὸ παιδί μας, ἡ ἀγάπη γιὰ τὸν φίλο μας, ἡ ἀγάπη ποὺ δὲν καταλαβαίνει πῶς εἶναι δυνατὸ νὰ πεθαίνει κάποιος, κάτι τόσο ἁπλό, ὅταν ὑπάρχει κανεὶς γιὰ ὅποιον ἀγαπάει καὶ ὄχι γιὰ τὸν ἑαυτό του – τέτοια πράγματα διαμόρφωσαν τὴν γλῶσσα μας καὶ τὴν «ἑτερότητά» μας, καὶ αὐτὰ ζῶντας θὰ ἔχουμε σήμερα τὴν «ἑτερότητά» μας, ὄχι μέσα ἀπὸ ἐγχειρίδια γραμματικῆς καὶ συντακτικοῦ.

Ἑπομένως, ἂν πεῖς στὸν πολιτικὸ καὶ στὸν πελάτη του ὅτι ἀγνοεῖ τὴν διάκριση Λόγου καὶ Ratio, δικαίως θὰ σὲ περιφρονήσει, ἂν ὅμως τοῦ πεῖς ὅτι εἶναι σιχαμένο παλιοτόμαρο, αὐτὸ τὸ καταλαβαίνει πολὺ καλά, διότι τὸ ἀναγνωρίζει στὸν ἑαυτό του καὶ τὸ νοιώθει ὡς μειονέκτημά του – μόνο ποὺ δὲν ὑπάρχει ἐγχειρίδιο γιὰ νὰ διαβάσει καὶ νὰ ἀλλάξει, ὅπως θὰ μποροῦσε νὰ μάθει γραμματική, καὶ ὅπως πολλὰ τομάρια γνωρίζουν καί γραμματικὴ καί συντακτικό. Ἔπειτα θὰ μπορούσαμε νὰ μιλήσουμε γιὰ τὴν περίφημη δεκαετία τοῦ 50 ἢ τοῦ 60 καὶ ἂν πράγματι ἀλλάξαμε τὴν φύση μας ἔκτοτε, ἢ ἂν τὸ πρόβλημα ἀρχίζει πολὺ πιὸ πρίν, ὅπως καὶ ἀρχίζει, ἀλλὰ γι αὐτὸ ἔχω γράψει ἀλλοῦ, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι κι ὁ Γιανναρᾶς, ὅταν συνέλθει ἀπὸ τὸν πανικό, θὰ θυμηθεῖ ποῦ βρίσκονται οἱ ἀρχὲς τοῦ προβλήματος. Ἐκεῖνο γιὰ τὸ ὁποῖο δὲν εἶμαι βέβαιος, εἶναι ἂν θὰ πάψει νὰ θεωρεῖ τοὺς πολιτικοὺς ὑπεύθυνους γιὰ κάθε νόσο καὶ ἁρμόδιους γιὰ κάθε θεραπεία.