// Νέος Ἑλληνισμός / ΕΚΚΛΗΣΙΑ / Οι μοναχοί και ο πόνος

Οι μοναχοί και ο πόνος

Δὲν γνωρίζω τί ἀκριβῶς συμβαίνει σήμερα μὲ τὴν ἀσφάλιση τῶν μοναχῶν γιὰ ἰατροφαρμακευτικὴ περίθαλψη (νομίζω θεσμοθετήθηκε ἐπὶ Χριστόδουλου), ἀλλὰ φαίνεται πὼς ἀρκετοὶ μοναχοὶ ἀκολουθοῦν πιὸ παραδοσιακὴ λογική, ἡ ὁποία στὸν πόνο ἀναγνωρίζει ἕνα ἰδιαίτερο νόημα: «Ασθένεια, Θεού επίσκεψη» λένε ἀποφθεγματικά, καὶ εἶναι ἀληθινό. Ὄχι γιατὶ ὁ Θεὸς δὲν εἶναι διαρκῶς μαζί μας, ἢ γιατὶ δὲν ἔχει πλῆθος τρόπων ἐπισκέψεως, ἀλλὰ γιατὶ στὸν πόνο ὑπάρχει ἀμεσότητα ἀντίστοιχη τῆς πρόσωπο-πρὸς-πρόσωπο Φανερώσεώς Του, ἡ ὁποία συμβαίνει σπανιώτερα καὶ σὲ πιὸ λίγους.

Στὸν πόνο εἶναι σὰν ὁ Θεὸς νὰ μὲ σφίγγει γιὰ νὰ μὲ συνεφέρει, νὰ μὲ τραβήξει ἀπ’ ὁτιδήποτε μὲ ἀπασχολεῖ, γιὰ νὰ μὲ γυρίσει πρὸς τὸ μέρος Του – μὲ ἐξαναγκάζει νὰ τὸν φέρω στὴν σκέψη μου.

Ὅπως διαβάζω στὸ κείμενο “Εμπειρίες ἑνὸς γιατροῦ στὸ Ἅγιο Ὄρος”, ἀπὸ τὸ ἁγιορείτικο περιοδικὸ Πρωτάτον (βλ. καὶ ἀναδημοσίευση στὸ μπλὸγκ Ὁδοιπόροι), ἕνας μοναχὸς ἑρμηνεύει τὸν πόνο λέγοντας ὅτι, “Για να μου στείλει ο Θεός την αρρώστια σημαίνει ότι με θυμήθηκε κι ότι κάτι θέλει να μου πει. Αυτός ξέρει. Κι Αυτός που μου την έδωσε, Αυτός και θα μου την πάρει αν και όποτε Εκείνος το θελήσει“.

Ἡ ἐξήγηση δείχνει ὅτι δὲν ἔχει τόση σημασία ἂν ὑπάρχει κάποιο συγκεκριμένο μήνυμα. “Αὐτός ξέρει”, δηλαδὴ ἐγὼ δὲν εἶναι τελείως ἀπαραίτητο νὰ μάθω. Μπορῶ νὰ εἰκάσω, ἀλλὰ δὲν χρειάζεται νὰ ἀνησυχῶ μήπως σφάλω στὴν εἰκασία, οὔτε κἂν δὲν χρειάζεται νὰ εἰκάσω ὁπωσδήποτε. Ἀρκεῖ ποὺ γνωρίζω ὅτι μὲ σκέφτεται καὶ κατάλαβα ὅτι θέλει νὰ μοῦ πεῖ κάτι.

Αὐτὸ πάλι δὲν σημαίνει ὅτι ὁ Θεὸς μιλάει “στὸν βρόντο”!, ἀλλὰ ὅτι σὲ κάθε περίπτωση λέει μόνο ἕνα πρᾶγμα, τὸν Ἑαυτό Του – ὁ Ἴδιος εἶναι τὸ μήνυμα, ὅποιο ἄλλο μήνυμα κι ἂν ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει, καὶ αὐτὸ μοῦ ἀρκεῖ καὶ περισσεύει! Ἂν χρειάζεται νὰ καταλάβω καὶ κάτι ἄλλο, θὰ τὸ καταλάβω, ἀλλὰ δὲν χρειάζεται νὰ ἀνησυχῶ γι’ αὐτό. Ὅσο γιὰ τὸν πόνο, οὕτως ἢ ἄλλως ἔχει ἡμερομηνία λήξης.

Ἕνας ἄλλος μοναχὸς λέει ὅτι, “Για 4 λόγους δίνει ο Θεός τις αρρώστιες: για τις αμαρτίες των γονέων μας, για τις αμαρτίες τις δικές μας, για να ασκηθούμε στην υπομονή και στην ταπείνωση και για έναν τέταρτο λόγο που μόνο Εκείνος γνωρίζει“.

Ὁ τέταρτος λόγος εἶναι αὐτὸς γιὰ τὸν ὁποῖο ὑπάρχει καὶ ἡ ὑπομονὴ καὶ ἡ ταπείνωση καὶ ἡ ὑπέρβαση τῶν ἁμαρτιῶν – δηλαδὴ ὁ ἴδιος Λόγος ποὺ ἔχουμε δεῖ πιὸ πρίν.

Ὁ πόνος ἀσκεῖ τὴν ψυχὴ νὰ ἀπομακρύνει τὸν φόβο καὶ τὴν δειλία της, νὰ λυτρωθεῖ ἀπὸ τὴν ἐμπιστοσύνη της στὸν ἑαυτό της καὶ ἀπὸ τὴν φυλάκισή της στὶς ὑποθέσεις της, νὰ ἀποκτήσει τὸ θάρρος τῆς ἐπίγνωσης καὶ τὴν ἐλευθερία της – μέσα ἀπὸ τὸν πόνο καὶ ἀπὸ κάθε δοκιμασία καὶ προετοιμασία ποὺ συμβαίνει στὴν ζωὴ αὐτή, νὰ νοιώσει καὶ ἤδη νὰ πλησιάσει στὸν προορισμό της καὶ στὸν προορισμὸ ὅλων ὅσοι ἀγαπᾶνε τὸν Θεό: “Αν ο Θεός κρίνει ότι ο γιος σου είναι έτοιμος μπορεί να σου τον πάρει τώρα – μη λυπηθείς γι’ αυτό. Αν πάλι κρίνει ότι δεν είναι ακόμη έτοιμος θα σου τον αφήσει κι άλλο“.