// Νέος Ἑλληνισμός / ΙΣΤΟΡΙΑ / Η προϋπόθεση του εθνικού μας διχασμού

Η προϋπόθεση του εθνικού μας διχασμού

Ποιά εἶναι λοιπὸν ἡ κύρια προϋπόθεση τοῦ ἐθνικοῦ μας διχασμοῦ, ἀνάμεσα σὲ θαυμαστὲς τῆς ἀρχαιότητας καὶ σὲ θαυμαστὲς τοῦ Βυζαντίου, ἡ προϋπόθεση ἐκείνη, χωρὶς τὴν ὁποία καμμιά αἰτία ἢ ἀφορμὴ δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ὁδηγήσει σὲ διχασμό;

Ἡ προϋπόθεση εἶναι ὅτι ἀκριβῶς ὑπάρχουν ἡ Ἀρχαιότητα καὶ τὸ Βυζάντιο. Κανένας ἄλλος λαὸς (κι ἂς τονισθεῖ ὅτι μιλοῦμε γιὰ λαούς, ὄχι γιὰ ἀτομικὲς ἢ μικρῶν ὁμάδων μεταστροφές), δὲν προέρχεται ἀπὸ δύο τόσο μεγάλες παραδόσεις. Ὅλοι οἱ λαοὶ ποὺ βαπτίστηκαν στὸν χριστιανισμό, οἰκοδόμησαν τὸν πολιτισμό τους ἐπάνω στὸν χριστιανισμό. Ποιός ἦταν ὁ πολιτισμὸς τῶν Γάλλων, τῶν Ἄγγλων ἢ τῶν Γερμανῶν πρὸ Χριστοῦ; Τελείως ἀσήμαντος ἐν συγκρίσει.

Συχνά, ὅπως γιὰ παράδειγμα στὴν περίπτωση τῶν Σλάβων, λαοὶ ἀπέκτησαν τὴν ἴδια τὴν γραφή τους καὶ τὴν πρώτη τους γραμματεία χάρη στὴν βάπτισή τους. Κι ἂν κανεὶς φέρει στὸ νοῦ του τὴν περίπτωση τῆς Ρώμης, ἂς σκεφθεῖ ὅτι ὁ ἀρχαῖος ρωμαϊκὸς πολιτισμὸς δὲν θὰ μποροῦσε ποτὲ νὰ ἀποκτήσει τὸ βάρος ποὺ ἔχει ὁ ἀρχαῖος ἑλληνικός, ἐφόσον ἀποτελεῖ μίμηση τοῦ ἑλληνικοῦ - καὶ πολὺ κατώτερη, σὲ ὁρισμένα δὲ κύρια σημεῖα, ὅπως στὴν φιλοσοφία, ἀσυγκρίτως κατώτερη.

Ἀπὸ τοὺς λαοὺς ποὺ βαπτίσθηκαν, ὁ μόνος ποὺ εἶχε προηγουμένως πολιτισμὸ μεγάλης καὶ μοναδικῆς σπουδαιότητας, ἦταν ὁ ἑλληνικός. Ἀπὸ τότε μέχρι σήμερα λαοὶ ὅπως ὁ κινεζικός, μὲ σπουδαῖο μή-χριστιανικὸ πολιτισμό, δὲν ἔχουν βαπτισθεῖ. Μόνο ἐμεῖς λοιπὸν θὰ μπορούσαμε νὰ διχασθοῦμε, ἐπειδὴ μόνο ἐμεῖς γίναμε χριστιανοὶ ὑπερβαίνοντας τὶς βαρύτητες ἑνὸς παρελθόντος ποὺ διατηρεῖ τὴν δύναμή του μεγάλη καὶ σημαντική.

Τὴν προϋπόθεση αὐτὴ ἐνεργοποιεῖ ὅ,τι καὶ σὲ ἀτομικὸ ἐπίπεδο συμβαίνει καὶ εἶναι ἑπόμενο νὰ συμβαίνει, δηλαδὴ ἡ δοκιμασία μας ἀπὸ τὴν ἀπιστία, ἡ ἀμφιβολία, ἡ ἀδυναμία νὰ κρατηθοῦμε στὸν δρόμο μας. Ὅπως στὸν προσωπικὸ καθενὸς δρόμο ἡ πίστη δοκιμάζεται κυρίως ἀπὸ διάφορες ἀπώλειες καὶ συγκριτικὰ κατώτερες ἐπιθυμίες, ἔτσι στὴν ἱστορικὴ πορεία τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, περίοδοι ἀπώλειας δυνάμεως καὶ ἐπιθυμίας κατώτερων ἀγαθῶν σὲ συνεργασία μὲ τὴν ἀξία τοῦ ἀρχαίου πολιτισμοῦ μας, ὑποβοήθησαν νὰ ἀρνούμαστε ἐν μέρει τὸ βάπτισμα ποὺ μιὰ φορὰ λάβαμε.

Ποιά εἶναι ἡ ἔνταση τοῦ διχασμοῦ αὐτοῦ σήμερα;