// Νέος Ἑλληνισμός / ΕΚΚΛΗΣΙΑ / Τα Μυστήρια της Εκκλησίας

Τα Μυστήρια της Εκκλησίας

Διαβάζω στὸ ἀξιόλογο βιβλίο τοῦ Χρήστου Γιανναρᾶ, Ἐνάντια στὴ θρησκεία καὶ μερικὰ ἀπαράδεκτα, ὅπως τὰ σχετικὰ μὲ τὰ Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας.Ἐνοχλεῖ βέβαια καὶ ὁ ἴδιος ὁ τίτλος τοῦ βιβλίου, ὡς ἐὰν ἡ θρησκεία δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι παρὰ μόνο μιὰ τυποκρατία, ὅμως ὅσα λέγονται περὶ Μυστηρίων δὲν προέρχονται τόσο ἀπὸ κακὴ σκέψη, ἡ ὁποία εὔκολα διορθώνεται, ὅσο ἀπὸ ἀκοινωνησία, ἀποδεικνύουν ὅτι ὁ συγγραφέας τους ποτὲ δὲν ἔλαβε Δύναμη σὲ Μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας, ὅπου ἀσφαλῶς ἔχει παραστεῖ πολλὲς φορές.

Ἂν εἶχε λάβει Δύναμη δὲν θὰ νόμιζε ὅτι στὰ Μυστήρια ὁ ἄνθρωπος “παραιτεῖται ἀπὸ σχέσεις κοινωνίας, δηλαδὴ ἀπὸ τὴν προϋπόθεση τῆς ἐλευθερίας”. Ἂν εἶχε ἀξιωθεῖ νὰ συμμετάσχει πραγματικὰ σὲ ἔστω ἕνα Μυστήριο ἔστω μία μόνο φορά, δὲν θὰ νόμιζε ὅτι ἡ μυστηριακὴ ἐμπειρία ἔχει ἀτομοκεντρικὸ χαρακτῆρα καὶ “ὑπηρετεῖ μὲ γοητευτικὴ ἐπάρκεια τὴν ὁρμέμφυτη ἀνάγκη γιὰ ἀναμφίβολες βεβαιότητες” (σ. 32).

Μὲ αὐτὰ δὲν ἐννοῶ ὅτι ὁ Γιανναρᾶς ἀπαραιτήτως εὐθύνεται γιὰ τὸ ἐλάττωμά του. Ἡ μετοχὴ σὲ Μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας ἔχει τὶς προϋποθέσεις της ὄχι μόνο στὸ ἄτομο, ἀλλὰ σὲ ὁλόκληρο τὸ ἐκκλησίασμα. Ἂν ὁ Γιανναρᾶς δὲν ἔχει εἰσέλθει ποτὲ στὴν Ἐκκλησία παρὰ μόνο ὡς ἄγνωστος μεταξὺ ἀγνώστων, δὲν εἶναι παράξενο ὅτι συγκέντρωσε τέτοια ἐμπειρία ἀπὸ τὰ Μυστήρια, – χωρὶς νὰ ἀποκλείω τὴν δυνατότητα δράσεως τοῦ Μυστηρίου ἀκόμη καὶ στὶς ἀντίξοες αὐτὲς συνθῆκες, σὲ ἐξαιρετικὲς περιπτώσεις, δηλαδὴ ὅταν κανεὶς ἔχει γιὰ τὸν Θεὸ ὑπερβολικὴ πίστη καὶ ἀγάπη.

Μυστήριο δὲν εἶναι μιὰ τελετουργία ἡ ὁποία, χάρη στὴν ἀκριβῆ τήρηση τοῦ τυπικοῦ της, ὑποτίθεται πὼς διασφαλίζει τὴν μετάδοση τῶν ἑξῆς χαρισμάτων στοὺς πιστούς, – ἂν καὶ μπορεῖ νὰ καταντήσει ἔτσι, καὶ ἴσως ἔτσι καταντάει συνήθως στὶς μέρες μας, ἐφόσον στὶς μεγαλουπόλεις εἰσέρχεται κανεὶς στὸν ναὸ ἄγνωστος μεταξὺ ἀγνώστων εἴτε ἐν ἀπουσίᾳ οἰκειότητος μὲ τοὺς συμμετέχοντες. Ἀλλὰ τὸ Μυστήριο προϋποθέτει Ἐκκλησία, καὶ Ἐκκλησία δὲν νοεῖται ὅπου δὲν ὑπάρχει οἰκειότητα.

Στὸν Ναὸ τῆς Ἐκκλησίας αἰσθάνεται κανεὶς πιὸ ζεστά, φιλόξενα καὶ ἐλεύθερα ἀπ’ ὅσο μὲ τὴν οἰκογένειά του – ἢ ἀλλοιῶς δὲν ὑπάρχει οὔτε ναὸς οὔτε Ἐκκλησία.

Ὑπὸ τὴν προϋπόθεση λοιπὸν ὅτι ὑπάρχει Ναὸς καὶ Ἐκκλησίασμα, τὸ Μυστήριο εἶναι δυνατό, καὶ συμβαίνει ὡς πρόσκληση ἀπὸ τὸν Ἱερέα νὰ σφραγίσει τὴν Μετοχὴ αὐτὴ μὲ τὴν δωρεὰ ἀκόμη περισσότερης Χάριτος.

Ἡ Χάρις δὲν δίδεται στὸ μηδέν, ἀλλὰ ἐπὶ Χάριτος ἤδη ὑπαρχούσης, γι’ αὐτὸ δὲν ἀξιώνονται μὲ τὴν Χάρι τοῦ Πνεύματος ὅσοι δὲν θέλουν καὶ δὲν χαίρονται τὴν ζωή τους μὲ τὸν Θεό. Ἀλλὰ ὅταν βρίσκεσαι στὸν ‘ναὸ’ κάνοντας τὸ ‘καθῆκον’ σου, μαζὶ μὲ ἕνα μπουλούκι ποὺ ὁμοίως πράττει τὸ ‘καθῆκον’ του, Μυστήριο δὲν ὑπάρχει οὔτε μπορεῖ νὰ ὑπάρξει, γιατὶ οὔτε πιστοί.