// Νέος Ἑλληνισμός / ΙΣΤΟΡΙΑ / Γεγονότα και θεωρία

Γεγονότα και θεωρία

Ἀξίζει νὰ ἀπορεῖ κανεὶς πῶς καὶ ἔγκριτοι ἱστορικοί μας, ὅπως ὁ Ζακυθηνός, γίνονται θύματα ἀκραίας ἀπερισκεψίας: “τὰ ὀνόματα χαρακτηρίζουν τὴν θεμελιώδη κρατικὴν καὶ πολιτικὴν θεωρίαν, τῆς ὁποίας οὐδέποτε ἀπέστησαν οἱ Βυζαντινοί, ὅτι δηλαδὴ τὸ κράτος των ἀπετέλει συνέχειαν τοῦ Ρωμαϊκοῦ.”

Ὅμως αὐτὸ δὲν εἶναι θεωρία. Ὅτι τὸ βυζαντινὸ κράτος ἀποτελεῖ συνέχεια τοῦ Ρωμαϊκοῦ εἶναι ἁπλὸ γεγονός. Ἡ θεωρία βρίσκεται στὶς ἀξίες ποὺ ὑπηρετεῖ ἢ ὑποτίθεται ὅτι ὑπηρετεῖ τὸ κράτος αὐτό.

Ἐνδεχομένως μελετῶντας γερμανικὰ ἐγχειρίδια περὶ τῆς “ἁγίας Ρωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας τοῦ Γερμανικοῦ Ἔθνους”, ὁ Ζακυθηνὸς ἀνέπτυξε ἐθισμὸ στὴν πλάνη, ὅτι τὸ Βυζάντιο εἶναι κάτι ἀντίστοιχο τῆς παπογερμανικῆς συμπαιγνίας τοῦ 9ου αἰῶνα, ὥστε καὶ τὴν συνέχειά του μὲ τὸ Ρωμαϊκὸ κράτος ἀντιμετώπισε ὡς ‘θεωρία’ καὶ ‘διεκδίκηση’, τὴν ὥρα ποὺ εἶναι ἁπλὸ γεγονός.