// Νέος Ἑλληνισμός / ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ / Τέτοια ύψη ονειρευτήκαμε;

Τέτοια ύψη ονειρευτήκαμε;

Ἀλλοῦ ἔχω ἀναφερθεῖ στὴν περίφημη παρομοίωση τοῦ σώματος μὲ τάφο τῆς ψυχῆς, καὶ ἀκόμη στὴν ἀρχαιοελληνικὴ καὶ βυζαντινὴ ‘ἐξω-κοσμιότητα’. Γιὰ τὴν ἑλληνικὴ παράδοση, ὣς τὴν μεταπελευθερωτικὴ (ἀλλὰ καὶ ἔτι διαρκούσης τῆς τουρκοκρατίας) ἐποχὴ τοῦ δουλικοῦ ἐκδυτικισμοῦ μας, ὁ κόσμος αὐτὸς καὶ ἡ ὑλικότητα στὸν κόσμο αὐτό, τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος περιλαμβανομένου, περιέχουν (χωρὶς νὰ ταυτίζονται μαζί της) μιὰ διάσταση φθορᾶς καὶ θανάτου, ὥστε ἡ ἀξία τους τείνει νὰ χρωματίζεται μᾶλλον ἀρνητικά, τὸ ὁποῖο προφανῶς δὲν βολεύει ὅταν κανεὶς ἐπιδιώκει ὑπερένταση στὴν ἐνασχόληση μὲ τὰ κοσμικὰ πράγματα.

Αὐτὸ ποὺ ἐκπλήσσει εἶναι ὅτι μερικοὶ μιλοῦν ἀκόμη καὶ γιὰ θεολογικά πιὸ αὐθεντικὴ ὕπαρξη, στὸν βαθμὸ ποὺ μειώνεται ἡ ἀρνητικὴ ἀξιολόγηση τοῦ παρόντος χρόνου. Ἀσφαλῶς ὁ παρὼν χρόνος εἶναι ἐπίσης καιρὸς φανερώσεως τοῦ Θεοῦ καὶ κοινωνίας μαζί Του, ὅπως γνώριζαν καὶ οἱ πλατωνικοὶ καὶ ὅπως γνωρίζει ἐπίσης ἡ ἡσυχαστική μας παράδοση. Μία ἀπὸ τὶς συνθῆκες τῆς κοινωνίας αὐτῆς εἶναι ἀκριβῶς ἡ μείωση τῆς ἐξαρτήσεως ἀπὸ ὁτιδήποτε φθαρτὸ ὑπάρχει στὸν χρόνο.

Ἡ ἀντίληψη περὶ συντελείας τοῦ χρόνου, ὁπότε ἡ προσωρινότητα τοῦ νῦν ὑπάρχοντος συνειδητοποιεῖται πλήρως, δὲν ἀπαγορεύει, ἀλλά, ἀντιθέτως, προϋποθέτει κοινωνία μὲ τὸν Θεὸ ἤδη τώρα. Ἡ κοινωνία αὐτή εἶναι ποὺ ἐπιζητεῖ αἰωνιότητα. Γιὰ ὅσους δὲν μετέχουν στὴν κοινωνία αὐτὴ καὶ οὔτε κἂν δὲν ἐλπίζουν νὰ μετέχουν, ἐνδεχόμενη αἰωνιότητα θὰ σήμαινε κόλαση καὶ ὄχι σωτηρία. Ἑπομένως οἱ ἀντιπλατωνιστὲς ζητοῦν (ὑποτίθεται) νὰ ἐνισχύσουν μιὰ πνευματικότητα καταργῶντας τὶς ἴδιες τὶς προϋποθέσεις της – εἴτε, περιμένουν γιὰ τὸ ἴδιο, ποὺ ὁδήγησε προηγουμένως σὲ μιὰ συγκεκριμένη πνευματικότητα, τώρα νὰ ὁδηγήσει σὲ μιὰν ἄλλη!

Ἡ διάδοση ὅλης αὐτῆς τῆς ἀσχετοσύνης δὲν ὑπόσχεται τίποτα καλό. Ἴσως ἔλεγε κανεὶς ὅτι δὲν γίνεται νὰ ζημιωθεῖ ἡ συνείδησή μας ἀπὸ ἐχθροὺς τόσο ἀνίσχυρους. Ὅσο πιὸ βλακώδεις οἱ ἐπιθέσεις τόσο πιὸ ὀδυνηρές, ἐφόσον βρίσκουν ἔδαφος νὰ συμβαίνουν, διότι αὐτὸ σημαίνει πὼς ἤδη ἔχει ζημιωθεῖ ἡ συνείδησή μας.

Γιὰ νὰ ὁλοκληρωθεῖ ἡ μεταπελευθερωτική μας κατάντια, χρειάζεται ἀκριβῶς πληρότης βλακείας. Μόνο μέσα σὲ πληρότητα βλακείας δύναται κανεὶς νὰ δουλεύει στὴν θνητότητα καὶ νὰ ὀνομάζει ἐλευθερία τὴν δουλεία. Μήπως δὲν μιλοῦν μὲ ἐφιαλτικὸ θαυμασμὸ περὶ ἀπογειώσεώς μας χάρη στὸν δυτικὸ πολιτισμό, ἀπογείωση ἐννοῶντας τὰ ταξίδια στὸ διάστημα; Τέτοιου εἴδους ὕψη ὀνειρευτήκαμε οἱ Ἕλληνες;