// Νέος Ἑλληνισμός / ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ / Τί είναι αυτό που εμπνέει τον Ράμφο;

Τί είναι αυτό που εμπνέει τον Ράμφο;

Φυσιολογικὰ καὶ αὐτονόητα χωρίζει κανεὶς τὸ ἔργο τοῦ Ράμφου σὲ δύο (πρὸς τὸ παρὸν) περιόδους, τὴν ἐπικριτικὴ τῆς Δύσεως περίοδο, καὶ τὴν ἐγκωμιαστική. Στὴν δεύτερη περίοδο ἡ νεοελληνικὴ παράδοση, δηλαδὴ ἡ Ὀρθοδοξία, ὑφίσταται μιὰ μεταχείριση, ἡ ὁποία ἐνίοτε ὑπερβαίνει καὶ τὴν ἁπλὴ ἀπόρριψη καὶ φθάνει στὸν ἐξευτελισμό.

Μαζὶ μὲ τὴν ἀποστροφὴ τοῦ Ράμφου γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία, συμβαίνει ἐκτίναξη τῆς χρήσης σοφιστειῶν στὰ γραφτά του σὲ τέτοιο βαθμό, ὥστε μιὰ συστηματικὴ ἐκτίμηση καὶ παρουσίασή τους νὰ γίνεται ἁπλῶς ἀδύνατη, ἐφόσον ἀπαιτεῖ ἀπὸ τὸν ἐρευνητὴ τὴν παραφροσύνη νὰ ἀφιερώσει τόσο χρόνο σὲ καθῆκον ὑπερβολικὰ ἄχαρο καὶ ἄσκοπο. Γιὰ νὰ ὑποβάλει κανεὶς σὲ τέτοια κριτικὴ τὸ ἔργο τοῦ Ράμφου τῆς δεύτερης περιόδου θὰ πρέπει νὰ ἐμπνέεται ἀπὸ θανάσιμο μῖσος ἐναντίον του, ἀπὸ προσωπικὴ ἐμπάθεια τοῦ ἀνώτερου βαθμοῦ. Ἄλλωστε οἱ ἔχοντες νοῦ ἀμέσως καὶ ἀνέτως ἀντιλαμβάνονται τὴν σοφιστικὴ πλημμύρα, οἱ δὲ μή ἔχοντες δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι τὸ κοινὸ ἑνὸς ἐρευνητῆ.

Παρ’ ὅλα αὐτὰ ὁ Ράμφος δὲν εἶναι ἀδιάφορο πρόσωπο, καὶ ὄχι μόνο ἐπειδὴ ὑπάρχει ἡ πρώτη περίοδος τῆς σκέψης του, ἀλλὰ ἐπειδὴ καὶ κατὰ τὴν δεύτερη περίοδο δὲν λείπουν ἀπὸ τὰ βιβλία του ἀξιόλογες σελίδες, ἔστω πολὺ σπανιώτερα ἐμφανιζόμενες. Κάθε πράγματι καλὴ σελίδα, κάθε πράγματι καλὴ παράγραφος καὶ πρόταση, εἶναι πολύτιμη καὶ ἀξίζει τὸν σεβασμό μας, δὲν ἔχουμε περιθώριο νὰ τὴν πετάξουμε γιὰ κανένα λόγο.

Αὐτὸ λοιπὸν τὸ πολύτιμο, τὸ ὁποῖο ὑπάρχει στὸ συνολικὸ ἔργο τοῦ Ράμφου σὲ ὄχι μικρὸ βαθμό, ἀναγκάζει νὰ ἀσχοληθοῦμε καὶ μὲ τὰ ἄλλα, ὄχι ἀσφαλῶς μὲ τὴν πλημμύρα τῆς σοφιστείας, ἀλλὰ μὲ τὸ πάθος ποὺ τὴν ἐμπνέει, δηλαδὴ μὲ τὶς γενικὲς στοχεύσεις καὶ ἀρχὲς τὶς ὁποῖες ἀγωνιᾶ νὰ ὑποστηρίξει κακὴν κακῶς. Ἀναφέρομαι στὶς δεδηλωμένες στοχεύσεις καὶ ὄχι σὲ ὑπόγεια, δολερὰ κλπ κίνητρα ποὺ τοῦ καταλογίζουν μερικοὶ ἀνόητοι καὶ ἀνίκανοι.

Ἐνδιαφέρει ὅ,τι δηλώνεται ἢ ὑποδηλώνεται. Ἂν ἐπιτίθεται στὴν Ὀρθοδοξία ἐπειδὴ ἂς ποῦμε τὸν ἀπορρίπτουν οἱ μητροπολῖτες ἢ ὁ ἀρχιεπίσκοπος ἀπὸ συνεργάτη τους, κτὅ., εἶναι ζητήματα γιὰ τὸν πνευματικό του ἢ γιὰ τὸν ψυχαναλυτή του, κλπ. Ἐμᾶς ἀφορᾶ αὐτὸ ποὺ λέει καὶ αὐτὸ ποὺ ὑπαινίσσεται, ἡ κριτικὴ ποὺ κάνει, ἡ δική της ὀρθότητα καὶ σημασία, καὶ ὄχι τὰ πλάγια, ὑπόγεια καὶ σκοτεινὰ κίνητρά της, ἀκόμη καὶ ἂν ὑπάρχουν πράγματι τέτοια κίνητρα. Καθόλου δὲν ἀποκλείεται ἕνα κάκιστο καὶ ἀπεχθὲς κίνητρο νὰ ἐπιστρατεύσει μιὰ σκέψη σωστή, σημαντικὴ καὶ χρήσιμη – ὅπως ἄλλωστε τόσο πολλοὺς τόσο συχνὰ τὰ ἀγαθά τους κίνητρα δὲν τοὺς κάνουν νὰ σκεφτοῦν τίποτε τὸ ἀξιόλογο.

Συνέχεια: Χρειαζόμαστε λιγώτερη σχέση μὲ τὸν Θεό